Тие се идните инженери, иноватори, визионери. Ако не им дадеме шанса – губи секој. Но ако ги поддржиме – добиваме сите – вели м-р Васка Медиќ
Деветмина ученици талентирани за роботика и инженерство во јуни треба да заминат во Флорида, Соединетите Американски Држави за да ја претстават Македонија на светскиот натпревар во лего. Тимот The Noobs од Young Engineers Skopje Macedonia го освоија првото место на националниот натпревар по едукативна роботика – FIRST LEGO League Macedonia 2025 што се одржа во Скопје. Сепак, патувањето во САД е неизвесно зашто потребни им се авиобилети за деветмина ученици и двајца ментори.
Васка Медиќ
– Тие се идните инженери, иноватори, визионери. Ако не им дадеме шанса – губи секој. Но ако ги поддржиме – добиваме сите – вели м-р Васка Медиќ управителка на „Млади инженери – СТЕМ едукација“.
Тимот The Noobs од Young Engineers Skopje Macedonia го освоија првото место на националниот натпревар по едукативна роботика – FIRST LEGO League Macedonia 2025. Какви сè способности покажаа младите натпреварувачи?
– Младите натпреварувачи од тимот The Noobs демонстрираа извонреден спој на технички знаења, креативност, тимски дух и комуникациски вештини. Тимот постигна највисоки резултати во сите четири официјални категории, што е показател за нивната целосна подготвеност и висок степен на ангажираност. Во категоријата Роботска игра, тимот демонстрираше извонредна техничка подготвеност, програмирајќи робот кој се движеше со прецизност и стабилност, успешно реализирајќи сложени мисии во кратки временски интервали. Стратегијата на изведба беше внимателно осмислена и постојано оптимизирана низ целиот тренинг-процес. Во Роботски дизајн, младите инженери претставија робот со робустна конструкција, флексибилна архитектура и софистициран механизам. Беше очигледна примената на принципи од инженерство и дизајн размислување, при што секој елемент беше функционално оправдан и ефикасно интегриран.
Во рамки на Иновативниот проект, тимот се фокусираше на реален проблем поврзан со заштита на океанските ресурси. Решението вклучуваше истражувачки пристап, поддржан со податоци, како и иновативни идеи кои имаат потенцијал за практична примена и подигање на еколошката свест. Во делот на Основни вредности, тимот покажа исклучителна синергија, меѓусебна поддршка и респект кон натпреварувачите и менторите. Работеа како вистинска целина, почитувајќи ги принципите на вклученост, фер-плеј и ентузијазам – суштински вредности на програмата FIRST.
Сето ова беше резултат на континуирана, повеќемесечна посветена работа, поддржана од искусни ментори, при што учениците вложија голем личен и тимски ангажман. Со освоеното прво место, тимот The Noobs се пласираше на интернационалниот FIRST LEGO League шампионат што ќе се одржи од 24 до 28 јуни 2025 година во САД, каде ќе ја претставува Македонија на глобално ниво во областа на образовната роботика.
Светскиот натпревар ќе се одржи на Аеронаутичкиот универзитет „Ембр-Ридл“ во Дејтона, Флорида. Што значи тоа за еден тим од мала земја, како Македонија?
– Пласирањето на Florida Sunshine Invitational, светскиот FIRST LEGO League натпревар претставува извонредно постигнување и чест – не само за тимот, туку и за целата држава. За тим од мала земја како Македонија, ова значи:
� Глобално признание – потврда дека квалитетната работа, талентот и посветеноста не познаваат географски граници. Успехот на македонскиот тим покажува дека и малите нации имаат капацитет да конкурираат со најдобрите од целиот свет.
� Претставување на националниот потенцијал – овој настап е симбол на иновативноста, знаењето и креативноста на младите умови од нашата земја. Тимот ќе го носи македонското знаме и ќе биде амбасадор на една нова генерација на STEM таленти подготвени за иднината.
� Мотив за целата образовна заедница – ова е можност што ги надминува границите на еден натпревар. Тоа е пример и инспирација за учениците, наставниците и училиштата низ Македонија дека со верба, упорност и тимска работа, може да се постигне и најголемата цел.
� Пристап до глобална заедница – тимот ќе се поврзе со врсници, ментори и STEM професионалци од над 50 држави, што претставува извонредна можност за размена на искуства, култури и знаења – нешто што остава длабока и трајна вредност за секој учесник. Ова не е само патување – ова е патека до соништата. Настапот на вакво ниво е доказ дека Македонија има иднина – и таа иднина ја градат овие деца!
Колку натпреварувачи и ментори треба да патуваат, како ќе стигнете до таму? Имате ли веќе обезбедено пари, колку ви недостигаат?
– Од тимот ќе патуваат девет ученици и двајца ментори, избрани врз основа на постигнатиот успех, посветеноста и подготвеноста да ја претставуваат Македонија на една од најпрестижните светски STEM платформи. Нашите млади натпреварувачи се: Бисера Стојановска, Петар Копачев, Синиша Шиповиќ, Ален Атанасов, Бодан Николов. Иван Скалов, Ведран Анастасовски, Тео Ваљак Трпчевски и Ноа Петковски.
Овие млади умови, идни инженери и лидери на иновациите, веќе неколку месеци интензивно се подготвуваат за светската сцена, со несебична поддршка од нивните ментори. Учеството на овој натпревар претставува голем предизвик, но и огромна чест. Патувањето, визите, сместувањето, транспортот и котизацијата за натпреварот претставуваат сериозен финансиски товар. Вкупната сума потребна за целосно учество е значајна, а тимот и организацијата во моментот се во процес на активно собирање донации за да го овозможат патувањето на сите учесници.
Ова се најнапредните деца во областа на роботиката. Тие преку предизвици решаваат комплексни проблеми и програмирање, тие се инженерската иднина на Македонија. Колку државата го препознава тоа?
– Ова се најнапредните деца во областа на едукативната роботика и инженерско размислување – ученици кои преку сложени предизвици, програмирање и тимска работа развиваат решенија што го отсликуваат потенцијалот на генерации подготвени за индустриите на иднината. Како Young Engineers Skopje Macedonia, вложуваме максимални напори во креирање на современи STEM програми, професионално менторство и мотивирачка средина за секое дете. Тоа го правиме со лична посветеност, без институционална поддршка, но со силна верба во децата. Посебна благодарност заслужуваат родителите, кои со целосна доверба, финансиска поддршка и посветеност, се клучен столб во успехот на овие млади умови. Досега, државата не препозна ниедна форма на директна поддршка. Но и покрај тоа, заедно – со знаење, визија и истрајност – ние ја градиме инженерската иднина на Македонија.
На светските натпревари агенти на технолошки компании ги следат младите таленти, буквално ги земаат под своја закрила и ги развиваат во кадар кој потоа станува главното иноваторско јадро на нивниот бизнис. Каков е интересот во Македонија? Дали сте имале вакво искуство на натпреварите?
– На светските натпревари како што е FIRST LEGO League, не е невообичаено технолошки компании и иновативни стартапи да ги следат настапите на младите учесници. Тие ги препознаваат потенцијалите, визијата и способноста за решавање на реални проблеми – и не ретко, токму овие деца стануваат дел од нивните идни развојни тимови. Тоа не се само натпревари – тоа се сцени каде се откриваат идните лидери на технолошкиот сектор. Во Македонија, за жал, овој потенцијал сè уште не е доволно препознаен. Недостига структуриран интерес од страна на домашните компании за рано вклучување, поддршка и менторирање на вакви млади таленти. А токму тие – нашите ученици – се решението на еден од најголемите предизвици во земјата: недостаток на кадар во технолошките и иновациски сектори.
Овие деца се двигатели на идната економија – со знаења во програмирање, инженерство, критичко размислување и тимска работа. Нив не само што треба да ги поддржиме финансиски, туку и да ги вклучиме во развојните процеси, да им овозможиме пристап до ментори, до ресурси, до компании кои ќе го насочат нивниот талент. Со вистинска поддршка – од бизнис секторот, образовниот систем и институциите – можеме да изградиме генерација што нема да ја напушти државата, туку ќе ја трансформира одвнатре.
Што ако не успеете да обезбедите буџет за светскиот натпревар во Флорида? Што би значело тоа за вас, што за Македонија?
– Тоа нема да биде само изгубена шанса за еден тим – тоа ќе биде изгубена шанса за Македонија. Ќе биде болно и тажно, бидејќи зад секое дете од тимот стојат месеци труд, одрекувања, посветеност и соништа. Нивниот успех не дојде случајно – тие се докажаа како апсолутни победници на национално ниво, но сега, кога треба да го крунисаат својот труд на светската сцена, постои ризик да бидат спречени не поради недостаток на знаење или способност, туку поради недостиг на финансиска поддршка. Ќе биде пораз ако дозволиме најдобрите млади умови да останат дома, додека светот ги отвора вратите за иновации и знаење. Ќе биде пораз за една држава која велиме дека сака напредок, но премолчено ги пропушта можностите да го поддржи својот вистински потенцијал.
Но, ние нема да се откажеме. Како семејство на Young Engineers Skopje Macedonia, заедно со посветените родители, ќе продолжиме да тропаме на сите врати – институции, општини, компании, поединци со визија – затоа што овие деца заслужуваат да бидат таму. Ќе сториме сè што е во наша моќ за да го оствариме нивниот сон. Ќе апелираме, ќе организираме, ќе повикуваме, затоа што веруваме дека глувоста на државата за вакви таленти не е патот што треба да го одиме.
Тие се идни инженери, иноватори, визионери. Ако не им дадеме шанса – губи секој. Но ако ги поддржиме – добиваме сите. Сите кои сакаат да дадат симболична или поголема донација можат да нè контактираат на 077 399 999.
